اتاق روشن /رولان بارت/ مترجم:نیلوفر معترف /۱۴۰۳

کتاب «اتاق روشن: اندیشه‌هایی درباره‌ی عکاسی» نوشته‌ی رولان بارت، فیلسوف و نظریه‌پرداز فرانسوی، با ترجمه‌ی نیلوفر معترف، توسط نشر گیلگمش در سال ۱۴۰۳ مجدد منتشر شده است.

در مطلب پشت جلد کتاب پیرامون محتوای آن آمده است:

“اتاق روشن آخرین کتاب رولان بارت است. بارت در این کتاب الگویی را عرضه می کند که چگونه باید درباره ی عکاسی نوشت و چه نوشت. پس از انتشار این کتاب ناگهان منتقدان ادبی، منتقدان فیلم، فیلسوفان، مورخان هنر و نویسندگان عکاسی را کشف کردند.
موضوع اصلی اتاق روشن تمایز میان خوانش اجتماعی عکس و امکانش خوانش شخصی عکس است. در نظر بارت نقش خاطره و درک زمان در خوانش عکس های دخیل است و نگاهی پدیدار شناسانه به عکاسی دارد.
بارت بی پرده اشاره می کند که انگیزه ی نگارش اینکتاب اندوه و سوگ مادرش بوده است. دو مضمون عکاسی و اندوه به نحوی در هم تنیده اند که گویی جوهره ی عکاسی گذشته ی ازدست رفته است. به تعبیری، آن چه اثری درباره ی خاطره ی شخصی به حساب می آید دو جنبه را با یکدیگر ترکیب می کند؛ خاطره و سوگ.”

در چاپ شانزدهم و هفدهم این کتاب که توسط نشر گیلگمش صورت پذیرفته، علاوه بر تغییراتی در طرح جلد کتاب، با مدیریت هنری سعید فروتن و ویراستاری مجدد توسط سیداشکان خطیبی، شاهد نسخه تازه تری از کتاب هستیم.

این کتاب یکی از آثار مهم در زمینه‌ی فلسفه و نظریه‌ی عکاسی به شمار می‌رود. رولان بارت در این اثر تلاش می‌کند به این پرسش پاسخ دهد که یک عکس چیست و چرا برخی تصاویر می‌توانند تأثیری عمیق و ماندگار بر احساسات ما بگذارند.

بارت در این کتاب عکاسی را فراتر از ثبت یک تصویر می‌داند. از نظر او، عکس می‌تواند حامل خاطرات، احساسات و نشانه‌هایی از گذشته باشد. او دو مفهوم مهم استودیوم و پونکتوم را مطرح می‌کند که به دو شیوه‌ی متفاوت مواجهه‌ی ما با عکس‌ها اشاره دارند.

یکی از موضوعات تأثیرگذار کتاب، ارتباط عکاسی با زمان و مرگ است. نویسنده معتقد است هر عکس گواهی بر وجود چیزی در گذشته است؛ چیزی که اکنون ممکن است دیگر وجود نداشته باشد.

جذابیت این کتاب در این است که خواننده را وادار می‌کند به عکس‌هایی که در زندگی روزمره می‌بیند، با نگاهی عمیق‌تر توجه کند. پس از خواندن این کتاب، شاید دیگر عکس‌ها را صرفاً تصویری از یک لحظه ندانیم، بلکه آن‌ها را دریچه‌ای به سوی خاطرات، احساسات و تجربه‌های انسانی ببینیم.

در مجموع، «اتاق روشن» کتابی است برای کسانی که به عکاسی، فلسفه، هنر و رابطه‌ی تصویر با زندگی و خاطرات انسان علاقه‌مند هستند.

کتاب در قطع رقعی با جلد شمیز و در ۱۴۴ صفحه به چاپ رسیده است.