ایران از دیدگاه ژاک دومرگان /۱۳۸۰

کتاب ایران از دیدگاه ژاک دومرگان دربرگیرنده مجموعه عکس های باستان شناس فرانسوی، دومرگان می باشد که در سال ۱۳۸۰ به مناسبت روز جهانی موزه و بزرگداشت هفته میراث فرهنگی توسط کاخ گلستان به چاپ رسیده است.

در بخشی از  مطلب پیشگفتار کتاب به قلم علیرضا انیسی، پیرامون عکاس و محتوای کتاب چنین بیان شده:

“ژاک دومرگان باستان شناس صاحب نام فرانسوی، از جمله افرادی هست که در دوره قاجار، در مناطق مختلفی از ایران به ویژه ناحیه باستانی شوش، به حفاری پرداخت و آثار ارزشمندی از فرهنگ و تمدن این سرزمین را کشف و به جهانیان عرضه نمود. وی قبل از انجام حفاری های خود، در اولین سفرش که جنبه شناسایی داشت و به مدت دو سال به طول انجامید، بخش اعظمی از ایران را زیر پا گذارد و از مناظر و مناطق مختلف عکسبرداری نمود.
مجموع این عکسها ظاهرا بالغ بر ششصد قطعه است که در حال حاضر سیصد و پنجاه و یک قطعه آن در اختیار کاخ گلستان می باشد. این تصاویر در پاریس توسط آقای عطاء آیتی شناسایی و از سوی خانم ایازی خریداری و در سال ۱۳۷۸ به کاخ گلستان اهدا گردید که اجرشان محفوظ باد….”

در فهرست مطالب کتاب عناوین ذیل مشاهده می شود:

• نگاهی گذار به پیشینه کاربرد عکاسی در کاوشهای باستان شناسی در ایران، به قلم محمدرضا طهماسب پور
• ژاک دومرگان و سفرهای علمی او به ایران، به قلم نادر نصیری مقدم
• منتخبی از عکس های ژاک دومرگان
• نقشه ی خط سیر دومرگان درنخستین سفر علمی خود به ایران
• توضیحی پیرامون ترجمه زیرنویس عکس ها
• فهرست راهنمای تصاویر و تفاسیر آنها، ترجه و تحقیق از ناهید نصیری مقدم

محمدرضا طهماسب پور در بخش نگاهی گذرا به پیشینه کاربرد عکاسی در کاوشهای باستان شناسی در ایران، آورده است:

“شروع عکاسی به روش داگروتیپی در ایران تقریبا به پنج سال پس از اختراع این فن در فرانسه در سال ۱۲۵۵ قمری/۱۸۳۹ میلادی باز میگردد.
نخستین تصاویر در تهران از محمد شاه قاجار خانواده سلطنتی و برخی از درباریان در سال ۱۲۶۰ قمری/۱۸۴۴ میلادی در کاخ سلطنتی برداشته شد و تصور می رود که تقریبا در همان زمان ملک قاسم میرزا به عکاسی اشتغال دشاته باشد.متاسفانه امروزه از آن تصاویر تنها یک کپی از داگروتیپی که ملک قاسم میرزا خودش برداشته موجود است و در مورد بقیه باید به نوشته های به جا مانده در کتابهای تاریخی.خاطرات و کتاب های دست نویس مربوط به عکسی در دوره محمدشاه و ناصرالدین شاه قاجار استناد کرد….”